حق صحبت و اخوّت ، خويشتن‌شناسى و مكاشفات صوفيان ، شناخت خواطر ، شرح حال و مقام ، مقامات صوفيان و توجه مشايخ بدانها ، ذكر احوال ، شرح كلمات ، بدايات و نهايات . كتاب عوارف ، گرچه نسبت به كتب معروف مشابه خود تأخّر زمانى دارد ، ولى از نظر مقام و اهميّت از تقدّم نظرگيرى برخوردار است . اين كتاب ، اندكى بعد از تأليف ، جزو كتابهاى درسى خانقاهها شد و در كنار رسالهء قشيريه ، احياء علوم الدين ، فتوحات مكيّه ، و فصوص الحكم به تعليم و تعلّم آن پرداختند . اين اهميّت تا اندازه‌اى بود كه تاسيس بعضى از خانقاهها منوط و موكول به تدريس اين كتاب در آنجا شده است . چنان كه خواجه رشيد الدين فضل اللّه ( متوفّى 718 ه ) ، مورّخ دانشمند و سياستمدار ، در مكتوب چهاردهم خود ، كه به نايب خويش در بغداد نوشته است ، شيخ مجد الدّين بغدادى ( متوفّى 838 ه ) را متولى خانقاه غازانى كرده و تدريس عوارف را از شروط اساسى اين سمت قرار داده است . عين عبارات رشيد الدّين چنين است : و خانقاه پادشاه سعيد ، غازان خان - انار اللّه برهانه - كه در بلدهء بغداد واقع است و توليت آن بقعه به ما متعلّق ، چند وقت بود كه مىخواستيم كه شيخى را ، كه به عواطف ولايات و بدايع صنايع كرامات مخصوص باشد ، نصب كنيم تا به ميامن محاسن اعمال سنيّه و افعال مرضيّهء او آن بقعه را رواجى پيدا آيد و شرفى حاصل شود . و چون جناب شيخ اكثر اوقات و اغلب ساعات در گوشهء خلوت معتكف و در زاويه‌اى منزوى مىبود ، بدين جهت آن بقعه را به جناب ايشان تفويض نمىكرديم - در اين وقت ، به موجب درخواست ما ، از خلوت به جلوت مايل شده و به درس علوم توحيد و معارف الهى مشغول گشته‌اند ، شيخى آن بقعه را به دو مفوّض گردانيديم تا به تكميل ناقصان و تعليم متعلّمان و تصفيهء باطن مريدان مشغول گردد ، مشروط بر آنكه به درس عوارف المعارف كه از مصنفات شيخ شيوخ العالم قدوة الاقطاب زبدة الاوتاد . . . ابو حفص عمر السهروردى است - قد - قيام نمايد 86 . با توجه به فهرست مندرجات عوارف روشن مىشود كه مؤلّف آگاه آن به جنبهء عملى تصوّف بيشتر توجّه كرده و با التفات خاص به ذوق صوفيان ، مشرب متشرّعه را نيز در نظر داشته است . سهروردى ، با اينكه در تأليف اين اثر به‌اندازهء غزّالى در احياء علوم الدين به تفصيل نپرداخته و به‌اندازهء مكّى در كتاب قوت القلوب به توضيح و شرح ادعيه و اوراد و اذكار توجه نداشته ، اين تأليف او به اختصار جامع مطالب آن دو كتاب و از لحاظ تعليم و تعلّم سهل و سريع الفهم است . عوارف نسبت به آثار مشابه خود مجموعهء كاملى است كه سالك و طالب را بدون نياز به كتابى ديگر ، به طريق تصوّف رهبرى مىكند و به سؤال متعلّم پاسخ مىگويد . اين عوامل و مزاياست كه عوارف را مورد توجّه صوفيان و عرفا و علما و مترجمان قرار داده است . چنان كه عزّ الدين كاشى در سبب تأليف مصباح الهدايه مىنويسد : و سببى كه بر تأليف اين مختصر باعث شد ، آن بود كه جماعتى از دوستان و برادران ، كه